Sankcja kredytu darmowego

Bank naliczał odsetki od prowizji? To podstawa do sankcji kredytu darmowego

r.pr. Jacek Harasimowicz · 9 listopada 2026 · 6 min czytania

Wielu kredytobiorców nie wie, że bank naliczał odsetki nie tylko od pieniędzy, które faktycznie dostali, ale także od prowizji, ubezpieczenia i innych opłat. Najnowsze orzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego wskazuje, że to niedopuszczalne. Dla kredytobiorcy może to oznaczać spłatę kredytu bez odsetek i prowizji – czyli sankcję kredytu darmowego (SKD).

Na czym polega problem?

Najprościej pokazać to na przykładzie:

• otrzymujesz kredyt gotówkowy w wysokości 50 000 zł,
• bank dolicza 5 000 zł prowizji i „kredytuje” ją, czyli dopisuje do kwoty do spłaty,
• następnie nalicza odsetki od 55 000 zł – mimo że prowizja jest kosztem kredytu, a nie pieniędzmi, które otrzymałeś.

W efekcie płacisz odsetki od własnych kosztów. Przy kredytach na kilkadziesiąt lub ponad sto tysięcy złotych różnica sięga często kilku, a nawet kilkunastu tysięcy złotych.

Co mówią sądy?

TSUE – wyrok z 23 kwietnia 2026 r., C-744/24

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że bank nie może naliczać odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu – takich jak składka ubezpieczeniowa – które wchodzą w całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta.

Sąd Najwyższy – wyrok z 8 lipca 2026 r., II CSKP 89/26

Sąd Najwyższy potwierdził, że niedopuszczalne jest naliczanie odsetek od prowizji stanowiącej koszt kredytu. W tej sprawie całkowita kwota kredytu wynosiła 158 747 zł, a bank naliczał odsetki od 185 669,01 zł – doliczając prowizję w wysokości 26 922,01 zł. SN uchylił niekorzystny dla konsumenta wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

TSUE – wyrok z 13 lutego 2025 r., C-472/23

Trybunał podkreślił znaczenie obowiązków informacyjnych banków oraz to, że naruszenia uzasadniające sankcję kredytu darmowego mogą prowadzić do pozbawienia kredytodawcy prawa do odsetek i kosztów.

Czym jest sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego wynika z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli bank naruszył określone obowiązki – np. nieprawidłowo podał w umowie rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO) czy całkowity koszt kredytu – kredytobiorca może złożyć oświadczenie, po którym:

• spłaca wyłącznie kapitał, który faktycznie otrzymał – bez odsetek, prowizji i innych kosztów,
• może dochodzić zwrotu zapłaconych już odsetek i prowizji,
• istotnie zmniejsza całkowity koszt kredytu.

Jeżeli bank naliczał odsetki od prowizji, a wskazane w umowie koszty i RRSO zostały przez to wyliczone nieprawidłowo, może to stanowić podstawę do skorzystania z SKD.

Kto może skorzystać z SKD?

• osoby, które mają lub miały kredyt gotówkowy, konsolidacyjny lub ratalny (kredyt konsumencki),
• także gdy kredyt został już spłacony – ale nie dawniej niż rok temu,
• kredyt musi mieścić się w ustawowym limicie kredytu konsumenckiego.

Jak wygląda dochodzenie SKD krok po kroku?

1. Analiza umowy – sprawdzam, czy bank naliczał odsetki od prowizji lub ubezpieczenia i czy popełnił inne naruszenia.
2. Wyliczenie kwoty – ile możesz odzyskać albo o ile zmniejszy się Twoje zadłużenie.
3. Oświadczenie do banku o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.
4. Pozew – jeśli bank nie uwzględni oświadczenia (co jest częste), sprawę rozstrzyga sąd.

Nie każda nieprawidłowość automatycznie oznacza możliwość skorzystania z SKD. Konieczna jest analiza umowy, charakteru naruszenia i terminów – dlatego zaczynam zawsze od bezpłatnej oceny dokumentów.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.